Gods plaatsvervanger

De plaatsvervanger van God op aarde is de paus. Als hij ex cathedra spreekt is zijn woord wet. Ze geloven er zelf niet in die pausen. Nu niet en vroeger ook niet. Ik heb een boek over Galileo Galilei gelezen, de beroemde natuurkundige. Die leefde in de zestiende eeuw. Als je meer over die tijd weet komt alles in een ander licht te staan. Vroeger dacht ik altijd dat de kerk Galilei unaniem veroordeelde omdat hij Gods wet aan zijn laars lapte met de uitspraak dat de aarde om de zon draait. Maar zo was het niet.
Er waren progressieve kardinalen en conservatieve kardinalen. Ze hadden gemeen dat ze de bijbel iets vonden voor het domme volk, dat geleid moest worden. Wie progressief was wou het volk op een nieuwerwetsere manier leiden dan wie conservatief was. Galilei kende de paus persoonlijk. De paus was een groot bewonderaar van de wetenschapsman, die zo scherpzinnig was en zo elegant formuleerde, maar op een gegeven moment raakte hij in een machtsstrijd verwikkeld met de progressieve vleugel in de kerk. Hij kon de uitspraak van Galilei niet goedkeuren zonder de steun van de conservatieven te verliezen en smeekte hem zijn woorden in te trekken omwille van hun oude vriendschap.

Galilei toog naar Rome om zijn zaak te bepleiten. Als man van 65, goed gebekt en goed ingevoerd, bezocht hij alle partijen in het conflict. Hij begreep dat zijn levenswerk  op het spel stond. Dus betuigde hij in het openbaar spijt over zijn woorden.
De daaropvolgende encycliek van de paus, dat de zon om de aarde draaide en dat elke andere gedachte ketterij was, zette de klok in heel katholiek Europa stil.
Gelukkig was er de hervorming in het Noorden. In Denemarken kon Tycho Brahé ongestoord zijn waarnemingen doen. Zijn leerling Keppler in Tsjechië ontdekte dat alle planeten, ook de aarde, in ellipsvormige banen om de zon draaiden en niet in cirkels. De geheimen van de wereld werden steeds verder ontsloten en het verzet tegen de macht van de kerk groeide.

Galilei keerde terug naar huis. Hij begroef zijn dochter, een kloosterzuster, die ook zijn secretaresse was. Ze was zo vroom dat ze zich in tijden van honger het brood uit de mond spaarde om de armen eten te geven.
Op zijn zeventigste, toen de meeste van zijn tijdgenoten overleden waren, schreef hij zijn meesterwerk over de valwetten. Het was het begin van wat nu heet: de klassieke mechanica.
Dat heeft de plaatsvervanger van God op aarde  niet kunnen tegenhouden.

Één reactie op “Gods plaatsvervanger

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.